Stappenplan helpt leveranciers bij overgang naar Machineverordening

Op 20 januari 2027 wordt de huidige Machinerichtlijn 2006/42/EG definitief vervangen door de Europese Machineverordening (EU) 2023/1230. Om machinefabrikanten, -importeurs en -distributeurs te helpen zich voor te bereiden op de nieuwe verordening, hebben FME, RAI Vereniging en Koninklijke Metaalunie gezamenlijk een stappenplan opgesteld.

De nieuwe verordening is op 20 januari 2027 direct van toepassing op alle EU-lidstaten. Anders dan de nu geldende richtlijn hoeft hij dus niet door de individuele lidstaten te worden omgezet in nationale wetgeving. Daarmee worden de in de verordening opgenomen regels vanaf begin 2027 overal in Europa op dezelfde manier toegepast. Een fabrikant, importeur of distributeur die een machine ergens in de EU op de markt brengt, moet dan aan precies dezelfde regels voldoen als in alle andere lidstaten.

De nieuwe Machineverordening kent een aantal belangrijke aanpassingen ten opzichte van de huidige richtlijn. Zo is cybersecuritybeveiliging als verplicht aspect opgenomen; machines moeten aantoonbaar worden beschermd tegen digitale aanvallen of datacorruptie. Mede in dat kader vallen ook software en digitale besturingscomponenten expliciet onder de verordening. Andere wijzigingen zijn onder andere dat handleidingen en verklaringen voortaan standaard digitaal mogen worden aangeboden (een afnemer moet wel een papieren versie kunnen opvragen), er komt meer duidelijkheid over wanneer bedrijven die een machine wezenlijk aanpassen daarmee in juridische zin fabrikant zijn, en er komt minder interpretatieruimte bij de conformiteitsbeoordeling van als gevaarlijk beschouwde ‘hoogrisicomachines’.  
De volledige tekst van de nieuwe verordening, met alle eisen die erin zijn vastgelegd, is terug te lezen op EUR-Lex.

Stappenplan

Om fabrikanten, importeurs en distributeurs te helpen bij hun voorbereiding op de nieuwe Machineverordening, hebben FME, RAI Vereniging en Koninklijke Metaalunie een stappenplan samengesteld met concrete handvatten om bedrijfsprocessen en producten aan te passen. Dit stappenplan moet bedrijven in tien fasen door het implementatieproces leiden. Kort samengevat gaat het om:
1.  Bestudeer de verordening en bepaal welke specifieke rol(len) de organisatie vervult (zoals fabrikant, importeur of distributeur).
2. Richt een interdisciplinair projectteam op en inventariseer welke machines en projecten na 20 januari 2027 op de markt worden gebracht.
3. Voer een ‘gap-analyse’ uit; vergelijk de huidige werkwijze met de nieuwe eisen – onder meer m.b.t. digitale documentatie, substantiële modificaties en productcategorieën.
4. Controleer of machines onder Bijlage I (Deel A of B) vallen, om te bepalen welke conformiteitsbeoordelingsprocedure vereist is.
5. Inventariseer veiligheidsrelevante software, beheer AI-toepassingen en borg bescherming tegen corruptie en netwerkrisico’s.
6. Pas risicoanalyses en ontwerpen aan conform de geactualiseerde veiligheids- en gezondheidseisen in Bijlage III (van de Verordening).
7. Werk het technisch dossier, de risicobeoordeling en de (digitale) handleidingen bij.
8. Pas de EU-conformiteitsverklaring, de CE-markering, het typeplaatje en de referenties naar geharmoniseerde normen aan.
9. Integreer nieuwe eisen in interne processen, zoals checklists, inkoopbeoordelingen, audits en opleidingen.
10. Zorg dat vóór de deadline van 20 januari 2027 alle dossiers, software en procedures volledig voldoen aan de verordening.

Het stappenplan met uitgebreide uitleg en toelichting kan onder andere worden gedownload op de website van FME.