TNO: zonder robotisering dreigt afbraak Nederlandse maakindustrie

De Nederlandse maakindustrie staat op een kantelpunt. Zonder versnelde inzet op robotisering dreigt binnen tien jaar structurele schade, variërend van verlies aan concurrentiekracht tot fabriekssluitingen. Dat blijkt uit een recent rapport van TNO, dat oproept tot een nationale robotiseringsagenda.

De urgentie is groot. De sector, goed voor circa 7,2 procent van het bruto binnenlands product, kampt met vergrijzing, personeelstekorten en oplopende loonkosten. Tegelijkertijd stagneert de productiviteitsgroei. Volgens TNO is een productiviteitsstijging van circa 50 procent noodzakelijk om internationaal concurrerend te blijven.

Nederland loopt daarbij achter op koplopers als Zuid-Korea en Duitsland. Met 264 robots per 10.000 werknemers staat het land wereldwijd op de twaalfde plek, terwijl in andere industrielanden de robotdichtheid aanzienlijk hoger ligt.

Somber

Het rapport schetst een somber scenario als ingrijpen uitblijft. Op korte termijn leiden personeelstekorten tot stijgende kosten en inefficiënte productie. Binnen vijf jaar groeit de achterstand door verouderde productielijnen en gemiste productiviteitswinst. Op langere termijn dreigt structurele afbraak van de sector, met als gevolg banenverlies en een grotere afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers.

Robotisering biedt volgens TNO juist een uitweg. Robots kunnen langer en consistenter produceren, verminderen fouten en drukken kosten. Door de integratie van kunstmatige intelligentie worden ze bovendien flexibeler en eenvoudiger inzetbaar, ook in complexe productieomgevingen.

Toch blijft grootschalige toepassing achter, met name in het mkb. Veel bedrijven ervaren hun productie als te variabel voor automatisering, terwijl juist nieuwe technologieën zoals cobots kansen bieden voor flexibele productie.

Daarom pleit TNO voor een nationale robotiseringsagenda. Die moet zorgen voor meer kennisdeling, standaardisatie en investeringen in zowel technologie als vaardigheden. Alleen met een gecoördineerde aanpak kan Nederland zijn positie als maakland behouden.